واژگانی که "دفعه" را می رسانند
ما برای بیان دفعات انجام یک فعل، از چند واژه استفاده می کنیم.
وار: همان "بار" فارسی است. مثلاً می گوییم یه وار، دو وار، یه وار دیَر. ما همیشه "وار" را بعد از عدد به کار می بریم و آن را هرگز پس از اسم اشاره به کار نمی بریم.
دَفه: همان "دفعه" فارسی است. ای دفه. اُ دَفه. دیَر دَفه. یه دفه. دو دفه.
سِفر/سَفر : مانند اِسِفر، سَفَر دیَر . این واژه در گیلکی هم در این معنا به کار می رود. سفر در اصل باید برای شمردن سفر و مسافرت به کار برود، ولی در عمل می بینیم برای همه چیز به کار می رود. مثلاً وقتی کودکی مرتکب خطایی می شود، به او می گوییم: اِسِفَر ته باخشش، سفر دیَر مو دونُم و تو. در حالی که اینجا اصلاً سفری در کار نیست. در اینجا به کار رفتن "سفر" در معنای مطلقِ دفعه، مجازی است. ما هرگز "سفر" را پس از عدد نمی آوریم. مثلاً نمی گوییم یه سفر ، دو سفر.
دون: همان "دان" و "دانه" است که معیار شمارش قرار گرفته است. مثلاً می گوییم: اول دون avval don یعنی دفعه ی اول. ما همیشه "دون" را پس از اعداد وصفی اول، دوم و... به کار می بریم. نمی توان گفت یه دون، دو دون و... . همچنین آن را با اسم اشاره نمی آوریم.
وِده: همان "وعده" است و بر زمان انجام فعل دلالت می کند، ولی گاه معنای دفعه از آن فهمیده می شود. مثلاً هَه وِده بومَی رشت، مرا سر بزن. یعنی هرگاه/هر بار به رشت آمدی به من سر بزن.
این وبلاگ کوششی برای شناخت شهرستان رودبار زیتون و فرهنگ و گویش تاتي رودبار و روستای جوبن است.